व्रतबन्ध– उपनयन संस्कार(Bratabandha)

घर पूजा घरमा सुख, शान्ति, समृद्धि र ऐश्वर्य प्राप्त गर्न गरिने वैदिक अनुष्ठान हो।यस पूजाबाट घरभित्रका नकारात्मक ऊर्जा निवारण भई सकारात्मक तरंगको प्रवाह हुन्छ। नयाँ घर प्रवेश, घरमा समस्या बढ्दा वा वास्तु दोष निवारणका लागि घर पूजा अत्यन्त फलदायी मानिन्छ।

श्राद्ध भनेको स्वर्गीय मातापिता तथा पितृहरूको स्मरणमा सन्तानद्वारा गरिने अत्यन्त महत्वपूर्ण हिन्दु संस्कार हो। यस कर्मद्वारा दिवंगत आत्माप्रति श्रद्धा, सम्मान र कृतज्ञता प्रकट गरिन्छ।

न्वारन हिन्दु धर्मका १६ संस्कारमध्ये एक अत्यावश्यक संस्कार हो। बालक जन्मिएको ११औँ दिनमा गरिने यस संस्कारमा शुद्धिकरण पश्चात शास्त्रअनुसार बालकको नाम राखिन्छ।ज्योतिषीय गणनाका आधारमा अक्षर चयन गरी नामकरण गरिने भएकाले यसले बालकको भविष्य, स्वास्थ्य र व्यक्तित्वमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिन्छ।

अन्नप्राशन संस्कार बालकलाई पहिलो पटक आमाको दूध बाहेक सुपाच्य अन्न चखाउने वैदिक संस्कार हो।छोराका लागि ६ वा ८ महिनामा र छोरीका लागि ५ वा ७ महिनामा गरिन्छ। देवी–देवताहरूको पूजा गरी बालकको स्वास्थ्य, दीर्घायु र पोषणको कामना गरिन्छ।

ग्रह शान्ति पूजा वैदिक मन्त्र, जप, हवन र पाठद्वारा नवग्रहको अशुभ प्रभाव कम गरी शुभ फल प्राप्त गर्न गरिन्छ।व्यवसाय, विवाह, स्वास्थ्य वा जीवनमा अवरोध आउँदा ग्रह शान्ति अत्यन्त प्रभावकारी मानिन्छ।

मंगल चौथी विवाहित महिलाहरूले आफ्नो पतिको दीर्घायु, स्वास्थ्य र सुखसमृद्धिका लागि गर्ने व्रत तथा पूजा हो।शिव–पार्वती तथा गणेश पूजन गरी पारिवारिक सुख, आपसी समझदारी र दाम्पत्य जीवन सुदृढ हुने विश्वास गरिन्छ।